Suplementy diety

Suplementy diety

Czy suplementy diety wspierające odchudzanie są bezpieczne i skuteczne? Najczęściej sięgamy po suplementy diety, gdy chcemy poprawić wygląd, zwalczyć nadwagę lub też skutki nieracjonalnej i niezdrowej diety. Nierzadko decyzja o stosowaniu suplementu nie jest w pełni uzasadniona a ich działanie może mieć negatywny wpływ na nasze zdrowie.

Na rynku dostępne są suplementy diety na wszelkie możliwe dolegliwości. Jednocześnie w mediach promowany jest ideał atrakcyjnych ludzi sukcesu, którzy są szczupli i wysportowani. Z tego względu spośród szerokiej gamy suplementów diety dostępnych w sprzedaży bardzo dużą popularnością cieszą się pigułki, które rzekomo poprawiają wygląd i wspierają redukcję zbędnych kilogramów. Zanim zdecydujesz się na zakup „odchudzającej tabletki” zastanów się czy jest skuteczna i bezpieczna dla twojego zdrowia.

Pigułka na nadwagę?

Współczesne tempo życia niestety nie sprzyja przestrzeganiu zasad zdrowego żywienia. Duża część społeczeństwa nie ma czasu na samodzielne przygotowanie posiłków, dlatego alternatywą stają się fastfoody i niezdrowe przekąski. Te „zapychacze” pozwalają chwilowo zaspokoić głód, jednak dostarczają w większości pustych kalorii i niewiele składników odżywczych. W rezultacie niemalże co drugi Polak ma nadwagę lub jest otyły. Prawdopodobnie duża część tych osób od dawna nieskutecznie usiłuje zrzucić zbędne kilogramy. Dlatego uciekają się do prostych rozwiązań kupują reklamowane suplementy diety od których rzekomo znikają boczki.

Powinniśmy mieć świadomość, że większość suplementów diety zalecanych jako ułatwiające odchudzanie, nie ma naukowo udowodnionego działania a niektóre mogą wywoływać poważne skutki uboczne. Ponadto niektóre suplementy mogą wchodzić w interakcję z lekami.

Niektórym ziołom lub innym składnikom przypisuje się działanie wspomagające odchudzanie, dlatego są składnikiem wielu suplementów „odchudzających,” poniżej przegląd niektórych z nich.

Babka jajowata

Babka jajowata (psyllium) – jest bogata w błonnik i substancje śluzowe. Ma działanie przeczyszczające i działa jako wypełniacz żołądka, dlatego jest składnikiem preparatów „odchudzających.” W badaniach nie stwierdzono istotnej redukcji masy ciała w grupie przyjmującej psyllium w porównaniu z grupą przyjmującą placebo. W przypadku krótkotrwałego przyjmowania babki jajowatej należy pamiętać aby rozpuścić ją w wodzie, przyjmować 30 minut przed posiłkiem i dbać o dobre nawodnienie.

Skutki uboczne: może hamować wchłanianie leków i powodować nadwrażliwości.

Naturalne źródła błonnika: otręby, grube kasze, razowe makarony i pieczywo, ryż brązowy, owoce i warzywa, orzechy, rodzynki.

Dziurawiec

Dziurawiec (Hypericum L.) – może znaleźć zastosowanie w „odchudzających ”suplementach diety, ponieważ działa rozkurczająco na mięśnie gładkie przewodu pokarmowego. Ponadto ma właściwości żółciopędnie i żółciotwórcze. Wykazuje również działanie antydepresyjne i przeciwlękowe. Jednak może wchodzić w reakcje z innymi lekami z tego względu należy zachować szczególną ostrożność. Dziurawiec reaguje z lekami antydepresyjnymi w skrajnych przypadkach wywołując pobudzenie, halucynacje, wzrost ciśnienia tętniczego, bóle mięśni, hipertermie, drgawki, śpiączkę, a nawet śmierć. Szczególną ostrożność powinny zachować osoby po przeszczepie, ponieważ w wyniku przemian metabolicznych dziurawca istnieje ryzyko odrzucenia przeszczepu. Zioło obniża działanie doustnych środków antykoncepcyjnych. Dziurawiec może wchodzić w reakcję z tyraminą, której gromadzenie się w organizmie może prowadzić do zaostrzenia choroby wieńcowej, zaburzeń pracy serca i silnych bólów głowy. Produkty spożywcze bogate w tyraminę to: czerwone wino, sery, piwa, drożdże i marynowane śledzie.

Garcynia kambodżańska

Kolejnym ziołem, które jest częstym składnikiem suplementów diety „wspierających” redukcję masy ciała Garcynia kambodżańska (Garcynia cambogia), która przyspiesza uczucie sytości. Zioło to zwiększa termogenezę co prowadzi do większego zapotrzebowania energetycznego i w konsekwencji szybszego spalania kalorii. Istnieją badania, które potwierdzają skuteczność garcynii, podczas gdy inne nie stwierdzają ubytku masy ciała w skutek jej stosowania. Godnym uwagi jest fakt, że obecnie dostępne są badanie opisujące zapalenie wątroby u osób stosujących to ziele.

Gorzka pomarańcza

Na zwiększoną termogenezę wpływa także gorzka pomarańcza (citrus aurantium). Jednakże potwierdzenie jej wpływu na redukcję masy ciała wymaga dalszych badań. Niektóre składniki gorzkiej pomarańczy mogą mieć negatywny wpływ na ciśnienie krwi i układ krążenia. Gorzka pomarańcza może interreagować z lekami na nadciśnienie oraz z antydepresantami.

Guarana

Guarana (Paullinia cupana) – Indianie od wieków stosowali ją jako środek przeczyszczający i hamujący łaknienie. Głównym jej składnikiem jest guaranina, substancja identyczna z kofeiną. Ze względu na zawartość kofeiny guarana wykazuje właściwości zwiększające przemianę materii, tak pożądane u osób walczących z nadwagą. Nie należy jednak zapominać o skutkach ubocznych jakie wywołuje ta substancja: kołatanie serca, podwyższone ciśnienie, bezsenność, niepokój i zaparcia. Ponadto może ona zmniejszać działanie leków uspokajających oraz potęgować działanie leków wpływających na ośrodkowy układ nerwowy.

Senes

Senes (strączyniec, senna, Cassia) – większość zna chyba popularne herbatki z sensu na odchudzanie. Jest to roślina, która ma właściwości przeczyszczające. Długotrwałe przyjmowanie senesu (powyżej 10 dni) może prowadzić do obniżenia pracy jelit, a także zmniejszenie stężenia potasu we krwi. Szczególną uwagę na suplementy diety z senesem powinny zwracać osoby cierpiące na wrzodziejące zapalenie jelita i chorobę grubego oraz Leśniowskiego-Crohna.

Chitosan

Kolejną popularną substancją w suplementach diety jest chitosan, który budzi wiele kontrowersji. Chitosan ulega rozpuszczeniu w kwaśnym środowisku żołądka. Dochodzi do powstania żelu, który powinien wiązać cząsteczki tłuszczu. Jednak w przewodzie pokarmowym może dojść także do niekontrolowanego wiązania mikroelementów, witamin oraz leków. Ponadto chitosan pozyskiwany jest z pancerzy skorupiaków, które są silnymi alergenami.

L-karnityna

L-karnityna jest składnikiem coraz częściej stosowanym w suplementach diety wspomagających odchudzanie. Zdania na temat jej skuteczności w postaci suplementów są podzielone. W badaniach przeprowadzonych wśród zdrowych osób w podeszłym wieku suplementacja L-karnityną powodowała redukcję masy tkanki tłuszczowej i zwiększała masę mięśniową. Jednocześnie w innych badaniach obserwowano zmniejszenie tempa spoczynkowej przemiany materii. Oznacza to zmniejszone zapotrzebowanie kaloryczne organizmu do utrzymania podstawowych funkcji życiowych, co w konsekwencji oznacza, że musimy jeść mniej.

Kapsaicyna

Na rynku pojawiają się także preparaty zawierające kapsaicynę jako substancję czynną, rekomendowane jako środki odchudzające. Badania oddziaływania kapsaicyny na masę ciała potwierdzają jej działanie odchudzające. Stwierdzono między innymi wzrost utleniania tłuszczów, wzrost zużycia energii oraz spadek apetytu. Godnym uwagi i podkreślenia jest występujący po okresie odchudzania ponowny wzrost masy ciała (tzw. efekt jojo). Odchudzające właściwości kapsaicyny są to raczej informacje charakterze marketingowym. Skuteczność oraz bezpieczeństwo stosowania nowych suplementów diety są dyskusyjne i wymagają potwierdzenia badaniami naukowymi.

Zielona herbata

Zielona herbata zawiera naturalne flawonoidy, które działają termogenicznie. Ponadto, występujące w zielonej herbacie barwniki roślinne, w organizmie człowieka stanowią źródło ochrony przed wolnymi rodnikami, stymulują wydzielanie adrenaliny oraz obniżają napływ glukozy do komórek tłuszczowych. To wszystko powoduje, że zasoby tłuszczowe nie zwiększają się. Jednak bez wątpienia picie zielonej herbaty podczas spożywania wysokokalorycznych posiłków nie doprowadzi do spadku masy ciała.

O czym warto pamiętać przy stosowaniu suplementów diety?

Podsumowując, na rynku istnieje wiele suplementów diety reklamowanych jako środki wspomagające odchudzanie. Skuteczność większości z nich nie jest jednak potwierdzona w badaniach naukowych. Część z nich może mieć poważne działania uboczne i może wchodzić w interakcje z innymi lekami. Przy ewentualnym wyborze suplementu jako środka wspomagającego odchudzanie wszystkie te aspekty powinny być wzięte pod uwagę.

Nadwaga i otyłość są skutkiem przyjmowania zbyt dużej liczby kalorii w stosunku do dziennego zapotrzebowania energetycznego. Pozbycie się zbędnych kilogramów nigdy nie będzie efektywne bez zmiany nawyków żywieniowych, kontroli ilości spożywanych kalorii i zwiększenia aktywności fizycznej. Czasami podczas stosowania racjonalnej diety redukcyjnej można zastosować suplementy diety. Jednak jeśli się na to decydujemy zażywajmy przez krótki czas, najlepiej po konsultacji z dietetykiem lub lekarzem. Bezwzględnie należy się upewnić, czy przyjmowany suplement diety nie będzie miał wpływu na przyjmowane obecnie leki.

Więcej?

Jeśli chcesz poznać więcej zasad zdrowego odżywiania oraz dowiedzieć się jak wypracować zdrowe nawyki żywieniowe, zapraszamy na indywidualne spotkanie z dietetykiem w naszej poradni. Umów wizytę już teraz.

Bibliografia

  1. Joanna Sadowska, Marta Szuber: Ocena stosowanych metod odchudzających oraz używania preparatów wspomagających odchudzanie przez młode kobiety.
  2. Lucyna Kozłowska, Paulina Pol: Analiza wykorzystania suplementów i środków spożywczych wspomagających redukcję masy ciała w wybranej grupie studentów
  3. Jadwiga Błoniarz, Stanisław Zaręba: Badanie zawartości niklu i chromu w suplementach diety wspomagających odchudzanie.
  4. Mirosław Jarosz: Suplementy diety a zdrowie; PZWL Wydawnictwo; Warszawa 2008

Poleć ten artykuł znajomym