Dieta w chorobach trzustki

Dieta w chorobach trzustki

W chorobach trzustki prawidłowo zbilansowana dieta jest istotnym elementem leczenia. Jadłospis w diecie trzustkowej powinien opierać się na produktach ubogich w tłuszcz oraz błonnik pokarmowy. Z jadłospisu należy wykluczyć także surowe warzywa i owoce, pełnoziarniste produkty zbożowe oraz tłuste rodzaje mięs.

Od wielu lat obserwuje się stały wzrost zachorowań na choroby trzustki, zwłaszcza na jej ostre i przewlekłe zapalenie oraz raka. Czynniki, które wpływają na prawdopodobieństwo zachorowania to przede wszystkim niezdrowy tryb życia: spożywanie nadmiernych ilości alkoholu, palenie tytoniu. Ryzyko chorób trzustki może również zwiększać nieprawidłowa, wysokokaloryczna dieta, zawierająca nadmierne ilości tłuszczów zwierzęcych, węglowodanów i białek. Podejrzewa się także istnienie związku pomiędzy ostrym zapaleniem trzustki a zażywaniem niektórych leków min. furosemid (lek moczopędny), metronidazol (lek przeciwinfekcyjny), paracetamol. Wprowadzenie odpowiednich zasad żywienia do codziennej diety znacznie zmniejsza ryzyko wystąpienia chorób trzustki a także stanowi bardzo ważny czynnik pozafarmakologiczny w rekonwalescencji po przebytej chorobie.

Trzustka jest gruczołem, którego głównym zadaniem jest produkcja enzymów trawiennych oraz hormonów biorących udział w regulowaniu poziomu glukozy we krwi. Enzymy wytwarzane przez trzustkę, są wydzielane do przewodu pokarmowego gdzie uczestniczą w trawieniu podstawowych makroskładników odżywczych: białek, tłuszczów i węglowodanów.

Choroby trzustki

Schorzenia trzustki mogą rozwijać się stopniowo, nie powodując początkowo odczuwalnych dolegliwości. Często diagnozuje się je przypadkowo przy innych zaburzeniach, dlatego wiele osób zbyt późno udaje się do specjalistów w celu zastosowania odpowiedniego leczenia. Najczęściej występującym schorzeniem trzustki jest zapalenie.

Rozróżniamy trzy odmiany zapalenia trzustki:

  • OZT – Ostre Zapalenie trzustki
  • PZT – Przewlekłe zapalenie trzustki
  • AZT – Autoimmunologiczne Zapalenie Trzustki

Ostre zapalenie trzustki (OZT)

Przyczyną ostrego zapalenia trzustki często jest nadmierne spożycie alkoholu lub kamica żółciowa. Jego objawy to ostry ból w nadbrzuszu, biegunka, wymioty, nudności, wzmożone pragnienie i przyśpieszone bicie serca. W przypadku ostrego zapalenie trzustki – obciążonego kilkuprocentową śmiertelnością – niezbędne jest leczenie szpitalne.

Szczegółowe zasady żywienia w ostrym zapaleniu trzustki ustalane są przez zespół medyczny, który uwzględnia stan fizyczny pacjenta.

Zasady diety po ostrym zapaleniu trzustki są różne na poszczególnych etapach. Jednak generalnie posiłki w diecie trzustkowej powinny być małe objętościowo stąd większa liczba posiłków w ciągu dnia 5-7.

Trzy etapy rekonwalescencji

Pierwszy etap diety trzustkowej po ostrym zapaleniu trzustki trwa jeden miesiąc. Główne zasady to jadłospis dostarczający ok 2.000 kcal, ograniczenie tłuszczów (do około 40 g / dzień) i niewielka redukcja białka (do około 70 g / dzień). Pozostałą część stanowią węglowodany.

Podobnie wygląda drugi etap rekonwalescencji, który także trwa około 1 miesiąca. Na tym etapie należy zwiększyć kaloryczność diety trzustkowej do ok. 2.200 kcal. Spożycie tłuszczów powinno oscylować w okolicy 50 g, a białka 75 g, reszta energii dostarczana jest z węglowodanów.

W trzecim etapie stopniowo zwiększa się spożycie tłuszczów do ok. 60-80 g, białka 70-90 g, a węglowodanów 400-450 g. Na tym etapie wartość kaloryczna diety trzustkowej powinna wynosić ok. 2.300-2.500 kcal.

Przewlekłe zapalenie trzustki (PZT)

Przewlekłe zapalenie trzustki (PZT) to długotrwały, przewlekły proces zapalny toczący się w miąższu trzustki, prowadzący do nieodwracalnych zmian morfologicznych w obrębie tego narządu. Efektem jest postępująca niewydolność oraz nieodwracalne wyniszczenie organu.

Do objawów przewlekłego zapalenia trzustki zaliczamy utrzymujące się bóle brzucha – pojawiające się szczególnie w nadbrzuszu i promieniujące do pleców. Bóle mogą pojawiać się po spożyciu alkoholu lub zjedzeniu obfitego posiłku. Innymi symptomami przewlekłego zapalenia trzustki są wzdęcia brzucha, biegunka, wymioty jak również brak apetytu, a co za tym idzie spadek masy ciała i ogólne wyniszczenie organizmu, nietolerancja produktów tłuszczowych i cukrzyca.

Zasady diety trzustkowej

Podsumowując, poniżej przedstawiam podstawowe zasady diety w przypadku chorób tarczycy:

  • Abstynencja – nawet jego niewielkie ilości mogą powodować zaostrzenie choroby.
  • Posiłki nie powinny być zbyt obfite – znacznie korzystniejsze jest częstsze jedzenie mniejszych porcji w regularnych odstępach czasu (5-7 posiłków na dobę).
  • Wszystkie pokarmy oraz produkty używane do ich przygotowania powinny być świeże a jadłospis urozmaicony
  • Dieta powinna być oparta na zawierających białko produktach spożywczych, które posiadają małą zawartość tłuszczu.
  • Posiłki powinny być przygotowywane takimi technikami kulinarnymi jak: gotowanie, gotowanie na parze, pieczenie w naczyniu żaroodpornym; duszenie bez uprzedniego obsmażania.
  • Posiłki powinny być przyprawione łagodnymi przyprawami: wanilia, koper, cynamon, natka pietruszki, sok z cytryny.
  • Nie wolno używać ostrych przypraw np.: pieprzu, ostrej papryki, chili.

Więcej?

Jeśli chcesz poznać więcej zasad zdrowego odżywiania oraz dowiedzieć się jak wypracować zdrowe nawyki żywieniowe, zapraszamy na indywidualne spotkanie z dietetykiem w naszej poradni. Umów wizytę już teraz.

Poleć ten artykuł znajomym